De Rol van Masteropleidingen bij Technologische Innovatie

De Nederlandse kenniseconomie verliest momentum: het aantal afgestudeerden in de exacte studierichtingen daalt, de uitgaven voor research & development liggen onder het ambitieniveau van de Europese Unie, Nederland verliest terrein op de ranglijst van Europese kenniseconomieën en de klachten over het universitaire klimaat worden steeds luider. Deze kenschets van een recent verschenen SER advies is tegelijkertijd een uitdaging voor de executive Masteropleidingen van de TU Delft en van de andere technische universiteiten om hierin verandering aan te brengen.

Kennisvalorisatie
Naast de traditionele kerndoelen binnen de universiteit als onderwijs en onderzoek is er de laatste tijd veel aandacht voor een derde pijler kennisvalorisatie. Daaronder wordt verstaan het actief creëren van waarde uit haar kennis, het bevorderen van nieuwe bedrijvigheid in haar directe omgeving en het overdragen van haar kennis aan de samenleving door het vormen van partnerships met bedrijven, instellingen, overheden en andere organisaties op regionaal, nationaal en internationaal niveau. De focus ten aanzien van kennisvalorisatie gaat uit van het principe van een gesloten kennis- en waardekringloop.Volgens dit principe worden binnen de te ontwikkelen samenwerkingsverbanden de capabilities van zowel de universiteit als het bedrijfsleven volledig benut. De capabilities van de zijde van de universiteit bestaan niet alleen uit onderzoekscapaciteit met de bijbehorende (kennis) producten, maar ook uit onderwijs (op maat), menselijk potentieel en goederen. Van de zijde van het bedrijfsleven bestaan de capabilities uit niet alleen (financiële) middelen, maar ook uit menselijk potentieel, expertise, diensten voor het beoordelen van en het speuren naar utiliseerbare kennis, kennisbescherming, ondersteuning van starters als ook netwerken en fair shares.

Het versterken van innovatief klimaat
Het spreekt voor zich dat onderwijs op maat, post-initieel onderwijs een integraal deel uitmaakt van de kennisvalorisatie. Juist bij de executive Masteropleidingen is een vorm gekozen die technologie en business met elkaar verbindt. Met name de technische universiteiten beschikken over en genereren innovatieve kennis voor toepassing in nieuwe producten, processen en diensten gericht op maatschappelijke problemen. Juist door de opzet van de Masteropleidingen wordt een geweldige impuls gegeven aan de noodzakelijke technologische innovatie. Overigens moet daarbij wel de kanttekening worden gemaakt dat het verder opbouwen en vooral versterken van innovatief klimaat de noodzakelijke randvoorwaarden vaak niet of maar in beperkte mate aanwezig zijn. Het terecht door het kabinet opgerichte innovatieplatform is tot op heden nauwelijks daadkrachtig, waardoor de noodzakelijke bundeling van krachten tussen kennisinstellingen en bedrijfsleven achterloopt bij het buitenland. Finland wordt in dit verband vaak aangehaald als voorbeeld hoe het wel kan. Aan de andere kant kan het drie TU-overleg een belangrijke impuls betekenen om samen een portal te vormen voor bedrijfsleven en overheid voor lifelong learning programma’s.

Innovatie is een cyclisch proces
De opleidingen van Delft TopTech, school of executive education van de TU Delft, kenmerken zich door een focus op zowel technologie als innovatie. Innovatie is een cyclisch proces: nieuwe kennis verandert onze maatschappij, maar tegelijkertijd vragen maatschappelijke veranderingen nieuwe kennis. Uitgaande van dit cyclische proces zijn de executive Masterprogramma’s ontworpen om het innovatievermogen van de deelnemer en de organisatie, waarin hij werkt, te versterken. Eén van de uitgangspunten hierbij is dat er de komende jaren meer aandacht komt voor het gebruik van distance education; distance education zal een grote invloed hebben op zowel de vorm als de intensiteit van de Masterprogramma’s. Daarnaast wordt er geïnvesteerd in een actief alumni- beleid. Juist om op een effectieve wijze in te kunnen spelen op de maatschappelijke veranderingen is een effectief contact met de alumni van groot belang; zij kunnen er mede voor zorgen dat de programma’s permanent vernieuwend blijven.

Een opleidingenmix is gevormd in uiteenlopende sectoren
De technologie speerpunten die zowel door de overheid als binnen de universiteiten worden onderschreven vormen hierbij een prima uitgangspunt, reden waarom een opleidingenmix is gevormd in uiteenlopende sectoren als energie, informatie technologie, ruimtevaart, telecommunicatie, transport & infrastructuur en veiligheid. Daarnaast zijn er ook de in-company programma’s die meestal hun oorsprong kennen in de Masterprogramma’s, maar waarin specifiek de vraag van een individueel bedrijf centraal staat. De deelnemer maakt kennis met niet alleen professionals uit de universiteit, maar ook met die uit het bedrijfsleven, overheid en internationale onderzoeksinstituten.