Wil Uylenbroek (links) en Erwin Brik
Wil Uylenbroek is Managing Director Business School Nederland. Erwin Brik is sinds 2006 Manager Human Resources bij Pon Equipment, lid van het managementteam en geeft direct leiding aan vijf medewerkers. Hij is in 2008 gestart met zijn MBA opleiding Business School Nederland.

Action Learning

Action Learning is een leerfilosofie die in de jaren ’40 is ontwikkeld door de Britse managementconsultant en professor Reg Revans (1907-2003). Het is ontstaan toen Revans managers van een kolenmijn in kleine groepen met elkaar liet samenkomen om ervaringen te delen en elkaar vragen te stellen over wat ze hadden gezien en gehoord. De productiviteit steeg vervolgens met 30%. In de decennia daarna werkte hij zijn inzichten verder uit tot een veelgeprezen en toegepaste methodiek, die door vele grote organisaties wordt toegepast. Nokia, Samsung, General Electric en Boeing maken gebruik van Action Learning om complexe vraagstukken te doorgronden en het lerend vermogen van de organisatie te vergroten. Hoewel het oorspronkelijk is bedoeld voor toepassing binnen organisaties, wordt Action Learning ook door sommige business school als leidende methodiek gehanteerd.

Vragen stellen en luisteren

Action Learning is bijzonder geschikt voor het oplossen van gecompliceerde en urgente problemen. De kracht van de filosofie schuilt in het stellen van de juiste vragen en het nauwgezet luisteren en leren. Er wordt gewerkt in divers samengestelde kleine teams, zogenaamde action learning sets. Een set wordt ondersteund door een procesbegeleider. Door het stellen van vragen kan tot de diepere lagen van het vraagstuk worden doorgedrongen en worden alle factoren die ermee samenhangen benoemd. Vervolgens wordt naar de meest passende oplossing gezocht, waarbij creativiteit en durf onontbeerlijk zijn. Door continu te reflecteren op het proces en de eigen rol, wordt het collectieve kennisniveau verhoogd en worden leiderschapsvaardigheden sterk ontwikkeld. Zelfs problemen die onoplosbaar lijken kunnen op deze manier het hoofd worden geboden.

Action Learning en onderwijs

In een onderwijsomgeving krijgt Action Learning vorm door het werken in kleine leergroepen, het leren stellen van goede vragen en de continue koppeling tussen theorie en praktijk. Studiebegeleiders hebben een faciliterende rol in het leerproces van de deelnemers. Doordat studenten vanuit hun leerbehoefte en praktijkvraagstukken literatuuronderzoek verrichten, maakt elke student een unieke inhoudelijke ontwikkeling door. Deze wordt dan ook niet getoetst aan de hand van tentamens, maar door middel van projecten die worden uitgevoerd binnen de eigen werkomgeving van de deelnemer.

Pragmatische managers

Action Learning is hiermee zeer geschikt voor pragmatische managers die naast inhoudelijke ontwikkeling ook echt resultaat willen boeken in hun praktijkomgeving. Fictieve cases zijn uit den boze, dus de eigen organisatie is de speelveld waarbinnen de deelnemer leert. Er zijn bibliotheken volgeschreven over bedrijfskunde, management en leiderschap. De toepasbaarheid van theoretische concepten wordt echter bepaald door de specifieke context waarbinnen deze hun uitwerking moeten krijgen. Die context is niet alleen gebaseerd op ervaringen uit het verleden en de actualiteit, maar bevat ook elementen uit de toekomst. Action Learning helpt bij het vinden van oplossingen die aansluiten bij de onzekerheid van de toekomst. Een Action Learning Project biedt daarnaast niet alleen antwoorden, het voorziet ook in een plan voor succesvolle implementatie.

Bewust leren

Studeren volgens Action Learning vraagt om een bewuste leerhouding. Dit krijgt vorm door voor elk studieonderdeel leerdoelen op te stellen. Hiermee krijgt de student direct invloed op de toegevoegde waarde van de opleiding en wordt als het ware een stukje maatwerk geboden. Een Action Learning opleiding is niet tot in detail gepland en werkt geen vast programma af. Er is een basiscurriculum, maar de student bepaalt zelf in relatie tot een vraagstuk welke kennis hij/zij nog meer tot zich neemt. Hierdoor biedt de opleiding altijd uitdaging. Een marketingmanager heeft immers andere leerdoelen voor het onderdeel finance, dan iemand die werkt als controller. Daarnaast laat bewustwording de student leren op het managementniveau dat bij hem of haar past. Dit betekent dat een holdingdirecteur meerwaarde kan halen uit een opdracht, maar een salesmanager die tien mensen aanstuurt ook.

Action Learning docenten

Om de aansluiting met de praktijk ook tijdens de lessen te waarborgen, legt de Action Learning docent continu de link met zijn kennis en ervaring in relatie tot organisaties. Hierin onderscheidt hij zich van docenten die management en bedrijfskunde op een meer wetenschappelijke manier benaderen, zoals bij veel academisch georiënteerde MBA-aanbieders. De Action Learning docent zal daarnaast veel tijd besteden aan het beantwoorden van specifieke leervragen van studenten en ingaan op de problematiek die in de organisaties van de deelnemende managers voorkomt. Een Action Learning les kenmerkt zich dan ook door een hoge mate van interactie tussen de docent en de groep en tussen de studenten onderling.

Studie met hoog rendement

De toegevoegde waarde van een Action Learning MBA reikt verder dan alleen de ontwikkeling van de student. Zijn organisatie krijgt tegelijkertijd niet alleen een beter toegeruste, meer effectieve manager, maar ziet ook nog eens dat reële bedrijfsvraagstukken worden opgelost. Dit bewijst dat een Action Learning opleiding niet alleen leidt tot een hoog persoonlijk rendement, maar al tijdens de studie leidt tot een hoge Return On Investment. Verbetering en verandering worden gekoppeld aan de bedrijfsstrategie, worden beter geaccepteerd door collega’s en worden succesvol geïmplementeerd.

Action Learning in de praktijk

‘Ik heb altijd al de drive gehad om een MBA te doen. Toen ik bij Pon het MD-programma doorliep en een MBA mocht gaan volgen, heb ik deze kans meteen gegrepen. Na een eerste oriëntatie op instituten heb ik gekozen voor Business School Nederland. Ik heb mij hierbij laten leiden door andermans ervaringen en mijn eigen indruk. Action Learning sprak mij erg aan. Doordat ik nog geen ervaring had met deze methodiek was de uitdaging des te groter. Nu kan ik met zekerheid zeggen dat Action Learning voor mij de ultieme manier van leren is.
Een belangrijk aspect van Action Learning is het leren van én met elkaar. De subset waar ik deel van uitmaak is hier een goed voorbeeld van. We komen allemaal uit verschillende branches en bekijken dezelfde materie vanuit verschillende perspectieven. Hierdoor leer je om vanuit een andere context te denken, word je horizon verbreedt en kom je tot nieuwe inzichten. Voor International Management zijn we naar Kenia geweest. Verbazingwekkend wat we als groep in twee weken hebben bewerkstelligd. Dan ervaar je de kracht van een subset: vijf personen met verschillende kennis en kunde die een gezamenlijk doel behalen.

Tijdens de MBA komen zeven managementdisciplines aan bod. Docenten delen hun expertise over hun vak en omkleden dit met aansprekende praktijkvoorbeelden. Ook studenten brengen hun ervaringen in. Docenten leggen daarbij nadrukkelijk het verband tussen de verschillende vakgebieden, waardoor een integraal beeld ontstaat van organisaties. Dit heeft mij een enorme boost gegeven om verder te graven binnen Pon en mij buiten mijn eigen functiegebied te bewegen. Je wordt in feite gedwongen om buiten je comfortzone te treden en met je omgeving aan de slag te gaan.
De opleiding heeft concrete resultaten opgeleverd voor mijn organisatie. Ik wilde al geruime tijd een opleidingsprogramma voor allround monteurs opstarten, waarbij studenten vanuit het VMBO een praktijkgerichte MBO-opleiding (drie jaar) bij Pon kunnen volgen. De arbeidsmarkt is bekend terrein voor mij, maar de leerlingenmarkt was mij geheel vreemd. Met het Action Learning project voor Marketing Management heb ik dit onbekende terrein onderzocht en geanalyseerd. Literatuuronderzoek heeft waardevolle aanknopingspunten opgeleverd voor benadering van deze markt. Het studieprogramma is in het voorjaar 2009 geïntroduceerd en in augustus succesvol van start gegaan.‘